ABC Dostęp­no­ści. Cz.6 — Jaką rolę peł­nią orga­ni­za­cje poza­rzą­do­we w dostępności?

Dostęp­ność nie powsta­je sama. To efekt wie­lu dzia­łań, współ­pra­cy i zaan­ga­żo­wa­nia róż­nych śro­do­wisk. Wśród nich szcze­gól­ną rolę odgry­wa­ją orga­ni­za­cje poza­rzą­do­we, któ­re od lat dzia­ła­ją na rzecz osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi i osób ze szcze­gól­ny­mi potrzebami.

Orga­ni­za­cje poza­rzą­do­we są czę­sto naj­bli­żej ludzi i ich codzien­nych doświad­czeń. Dzię­ki temu dobrze rozu­mie­ją real­ne barie­ry, z jaki­mi mie­rzą się róż­ne oso­by – zarów­no w prze­strze­ni publicz­nej, jak i w dostę­pie do infor­ma­cji czy usług.

Ich rola w obsza­rze dostęp­no­ści jest bar­dzo sze­ro­ka i obej­mu­je wie­le dzia­łań, mię­dzy innymi:

• wspie­ra­nie osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi i ich rodzin,
• repre­zen­to­wa­nie ich potrzeb i inte­re­sów w deba­cie publicznej,
• udział w kon­sul­ta­cjach spo­łecz­nych doty­czą­cych prze­pi­sów i rozwiązań,
• edu­ko­wa­nie spo­łe­czeń­stwa i pod­no­sze­nie świa­do­mo­ści na temat dostępności,
• współ­pra­cę z insty­tu­cja­mi publicz­ny­mi i samorządami,
• ini­cjo­wa­nie i reali­zo­wa­nie pro­jek­tów popra­wia­ją­cych dostępność.

Orga­ni­za­cje czę­sto peł­nią tak­że rolę „pomo­stu” mię­dzy oby­wa­te­la­mi a admi­ni­stra­cją. Prze­ka­zu­ją infor­ma­cje o pro­ble­mach, pro­po­nu­ją roz­wią­za­nia i wspie­ra­ją wdra­ża­nie zmian. Dzię­ki ich zaan­ga­żo­wa­niu dostęp­ność prze­sta­je być tyl­ko zapi­sem w prze­pi­sach, a sta­je się real­nym działaniem.

Waż­nym ele­men­tem dzia­łal­no­ści orga­ni­za­cji poza­rzą­do­wych jest rów­nież dzie­le­nie się wie­dzą i doświad­cze­niem. Orga­ni­zu­ją szko­le­nia, warsz­ta­ty i kam­pa­nie spo­łecz­ne, któ­re poma­ga­ją lepiej zro­zu­mieć, czym jest dostęp­ność i jak ją wdra­żać w praktyce.

Nie bez zna­cze­nia jest tak­że ich rola w kon­tro­lo­wa­niu i moni­to­ro­wa­niu dostęp­no­ści. Orga­ni­za­cje zwra­ca­ją uwa­gę na barie­ry, nagła­śnia­ją pro­ble­my i mobi­li­zu­ją do dzia­ła­nia. Dzię­ki temu temat dostęp­no­ści pozo­sta­je obec­ny w prze­strze­ni publicznej.

War­to pod­kre­ślić, że orga­ni­za­cje poza­rzą­do­we czę­sto dzia­ła­ją tam, gdzie sys­te­mo­we roz­wią­za­nia jesz­cze nie dotar­ły lub wyma­ga­ją wspar­cia. Są ela­stycz­ne, szyb­ko reagu­ją na potrze­by i potra­fią wpro­wa­dzać inno­wa­cyj­ne rozwiązania.

Dzię­ki ich pra­cy dostęp­ność sta­je się bar­dziej widocz­na, zro­zu­mia­ła i real­na. To wła­śnie orga­ni­za­cje spo­łecz­ne w dużej mie­rze przy­czy­ni­ły się do tego, że dziś o dostęp­no­ści mówi się coraz czę­ściej i coraz konkretniej.

Jako Kar­ko­no­ski Sej­mik Osób Nie­peł­no­spraw­nych jeste­śmy czę­ścią tego śro­do­wi­ska. Na co dzień widzi­my, jak waż­ne jest wspól­ne dzia­ła­nie, dzie­le­nie się doświad­cze­niem i budo­wa­nie świa­ta, w któ­rym każ­dy ma rów­ne szanse.

Opra­co­wa­nie: MP