Las bez barier. Jak roz­po­znać tra­sę dostęp­ną dla każdego?

Czy dostęp­ny las to taki, do któ­re­go moż­na wje­chać wóz­kiem? A może taki, w któ­rym znaj­du­ją się ław­ki, rów­na nawierzch­nia i odpo­wied­nie ozna­ko­wa­nie? W rze­czy­wi­sto­ści dostęp­ność jest znacz­nie szer­szym poję­ciem. To suma wie­lu roz­wią­zań, któ­re spra­wia­ją, że z leśnej prze­strze­ni mogą korzy­stać oso­by o róż­nych potrze­bach, moż­li­wo­ściach i ograniczeniach.

Dostęp­ność zaczy­na się od informacji

Jed­nym z naj­waż­niej­szych ele­men­tów dostęp­nej tury­sty­ki jest rze­tel­na infor­ma­cja. Zanim wybie­rze­my się na spa­cer, powin­ni­śmy wie­dzieć, cze­go może­my spo­dzie­wać się na trasie.

Czy dro­ga ma utwar­dzo­ną nawierzch­nię? Czy wystę­pu­ją stro­me pod­jaz­dy i nie­rów­no­ści? Jak dłu­ga jest tra­sa? Czy po dro­dze znaj­du­ją się miej­sca odpo­czyn­ku? Czy moż­na bez­piecz­nie doje­chać do jej począt­ku samo­cho­dem lub komu­ni­ka­cją publiczną?

Takie infor­ma­cje są szcze­gól­nie waż­ne dla osób poru­sza­ją­cych się na wóz­kach, senio­rów, osób korzy­sta­ją­cych z bal­ko­ni­ków, a tak­że rodzi­ców z mały­mi dzieć­mi. Mając tę wie­dzę, sami decy­du­je­my, czy dana tra­sa, miej­sce – speł­nia nasze ocze­ki­wa­nia, czy może lepiej udać się w innym, dostęp­nym kierunku…

Dobra nawierzch­nia to dopie­ro początek

Leśna dro­ga nie musi przy­po­mi­nać miej­skie­go chod­ni­ka, aby była przy­ja­zna użyt­kow­ni­kom. Waż­ne jest jed­nak, aby jej stan i prze­bieg pozwa­la­ły na bez­piecz­ne poru­sza­nie się.

Zna­cze­nie mają mię­dzy inny­mi sze­ro­kość tra­sy, sta­bil­ność nawierzch­ni, nachy­le­nie tere­nu, brak nie­bez­piecz­nych prze­szkód oraz odpo­wied­nie odwod­nie­nie. Rów­nie istot­ne są miej­sca, w któ­rych moż­na odpocząć.

Ław­ki, wia­ty, miej­sca posto­jo­we i czy­tel­ne tabli­ce infor­ma­cyj­ne mogą zde­cy­do­wać o tym, czy spa­cer będzie przy­jem­no­ścią, czy dużym wysił­kiem. Takich miejsc w pol­skich lasach i na szla­kach jest coraz wię­cej. Trze­ba tyl­ko wie­dzieć, jak i gdzie wie­dzę o dostęp­nych miej­scach znaleźć.

Nie moż­na też zapo­mi­nać o oso­bach nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych. Dla nich waż­ne są czy­tel­ne ozna­cze­nia, kon­tra­sty, prze­wi­dy­wal­ność prze­bie­gu tra­sy i roz­wią­za­nia uła­twia­ją­ce orien­ta­cję w przestrzeni.

Nie każ­da tra­sa musi być dostęp­na w ten sam sposób

War­to pamię­tać, że dostęp­ność nie ozna­cza przy­sto­so­wa­nia każ­de­go leśne­go szla­ku do wszyst­kich użyt­kow­ni­ków. Warun­ki przy­rod­ni­cze, ukształ­to­wa­nie tere­nu i koniecz­ność ochro­ny śro­do­wi­ska spra­wia­ją, że nie zawsze jest to możliwe.

Klu­czo­we jest uczci­we infor­mo­wa­nie o pozio­mie trud­no­ści i ograniczeniach.

Dostęp­ność, któ­ra słu­ży wszystkim

Pod­czas IX Kon­fe­ren­cji Gór­skiej w Jele­niej Górze pod­kre­śla­no, że dostęp­ność powin­na być uwzględ­nia­na już na eta­pie pla­no­wa­nia infra­struk­tu­ry tury­stycz­nej. Nie może być dodat­kiem, o któ­rym przy­po­mi­na­my sobie dopie­ro po zakoń­cze­niu inwestycji.

Dobrze zapro­jek­to­wa­na prze­strzeń leśna może słu­żyć napraw­dę dużej licz­bie osób.  Sko­rzy­sta­ją z niej senio­rzy, rodzi­ny, oso­by cza­so­wo kon­tu­zjo­wa­ne, opie­ku­no­wie i wszy­scy, któ­rzy chcą odpo­cząć bez koniecz­no­ści poko­ny­wa­nia trud­ne­go tere­nu. Jed­nak dostęp­ność nie ozna­cza, że zawsze i wszę­dzie każ­dy z nas będzie mógł prze­być okre­ślo­ną tra­sę. Cho­dzi o to, by roz­sąd­nie wybie­rać, na mia­rę swo­ich moż­li­wo­ści i z posza­no­wa­niem przyrody.

Wybie­raj­my świadomie

Przed wyj­ściem do lasu war­to spraw­dzić dłu­gość i prze­bieg tra­sy, nawierzch­nię, prze­wyż­sze­nia, dostęp­ność miejsc odpo­czyn­ku oraz moż­li­wo­ści dojaz­du. Nie nale­ży kie­ro­wać się wyłącz­nie nazwą szla­ku czy infor­ma­cją, że jest łatwy.

Dostęp­ność to kon­kret­ne cechy prze­strze­ni, a nie tyl­ko deklaracja.

Kam­pa­nia „Kie­ru­nek las!” przy­po­mi­na, że każ­dy powi­nien mieć moż­li­wość zna­le­zie­nia miej­sca odpo­wied­nie­go dla sie­bie. Cza­sem będzie to gór­ski szlak, a cza­sem spo­koj­na leśna dro­ga pro­wa­dzą­ca do punk­tu wido­ko­we­go. Na każ­dej z nich może­my prze­żyć nie­za­po­mnia­ne chwile!