Nie tyl­ko Śnież­ka. Kie­ru­nek las! Dostęp­ne góry i lasy dla wszystkich

Śnież­ka ma w sobie coś wyjąt­ko­we­go. Jest sym­bo­lem Kar­ko­no­szy i jed­nym z naj­waż­niej­szych celów tury­stycz­nych Dol­ne­go Ślą­ska. Ale czy wła­śnie na naj­wyż­szy szczyt Kar­ko­no­szy musi pro­wa­dzić każ­da gór­ska przygoda?

Nie­ko­niecz­nie.

Kar­ko­no­sze i ich oko­li­ce kry­ją wie­le miejsc, w któ­rych moż­na spa­ce­ro­wać, odpo­czy­wać, pozna­wać przy­ro­dę i odkry­wać histo­rię. Wie­le z nich znaj­du­je się na tere­nach zarzą­dza­nych przez Lasy Pań­stwo­we. To czę­sto spo­koj­niej­sze, mniej zatło­czo­ne prze­strze­nie, któ­re mogą stać się atrak­cyj­ną alter­na­ty­wą dla naj­bar­dziej oble­ga­nych szla­ków. Odpo­wied­nio przy­go­to­wa­ne pozwa­la­ją korzy­stać z kon­tak­tu z natu­rą tak­że oso­bom z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi, senio­rom i oso­bom o ogra­ni­czo­nej mobilności.

W  więk­szym niż dotycz­czas stop­niu upo­wszech­niać będzie­my rolę asy­sten­tów tury­stycz­nych w pla­no­wa­niu i reali­za­cji wypraw.

Wła­śnie na takie miej­sca chce­my zwró­cić uwa­gę w ramach kam­pa­nii „Kie­ru­nek las!”, reali­zo­wa­nej pod hasłem „DOSTĘP­NY LAS = LAS DLA WSZYST­KICH”.

Las dostęp­ny dla każdego

Dostęp­ność tury­sty­ki czę­sto koja­rzy się z roz­wią­za­nia­mi prze­zna­czo­ny­mi wyłącz­nie dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi. Tym­cza­sem dobrze zapla­no­wa­na tra­sa, czy­tel­ne ozna­ko­wa­nie, ław­ki do odpo­czyn­ku, bez­piecz­na nawierzch­nia i rze­tel­na infor­ma­cja o warun­kach tere­no­wych słu­żą znacz­nie więk­szej gru­pie osób.

Korzy­sta­ją z nich oso­by poru­sza­ją­ce się na wóz­kach lub z bal­ko­ni­kiem, senio­rzy, rodzi­ce z mały­mi dzieć­mi, oso­by nie­wi­do­me i ich opie­ku­no­wie, a tak­że wszy­scy, któ­rzy chcą spo­koj­nie spa­ce­ro­wać i odpo­czy­wać w oto­cze­niu przyrody.

Nie każ­da tra­sa musi pro­wa­dzić na szczyt. Cza­sem wystar­czy leśna dro­ga, punkt wido­ko­wy, miej­sce odpo­czyn­ku czy cie­ka­wa ścież­ka edu­ka­cyj­na, aby prze­żyć war­to­ścio­wą tury­stycz­ną przygodę.

Dostęp­ność nie ozna­cza rezy­gna­cji z przy­go­dy. Ozna­cza moż­li­wość wybo­ru tra­sy dopa­so­wa­nej do wła­snych moż­li­wo­ści, potrzeb i oczekiwań.

IX Kon­fe­ren­cja Gór­ska: dostęp­ność jako wspól­ne zadanie

O tym, jak two­rzyć bez­piecz­ne, dostęp­ne i atrak­cyj­ne prze­strze­nie tury­stycz­ne, roz­ma­wia­li uczest­ni­cy IX Kon­fe­ren­cji Gór­skiej, któ­ra odby­ła się 30 wrze­śnia – 1 paź­dzier­ni­ka 2026 roku w Jele­niej Górze. Spo­tka­nie, zor­ga­ni­zo­wa­ne przez Kar­ko­no­ski Sej­mik Osób Nie­peł­no­spraw­nych (KSON) oraz Regio­nal­ną Dyrek­cję Lasów Pań­stwo­wych we Wro­cła­wiu, pod patro­na­tem Dyrek­to­ra Gene­ral­ne­go Lasów Pań­stwo­wych prze­bie­ga­ło pod hasłem „Sudec­kie lasy: bez­pie­czeń­stwo, tury­sty­ka, dostępność”.

Kon­fe­ren­cja sta­ła się oka­zją do wymia­ny doświad­czeń mię­dzy przed­sta­wi­cie­la­mi insty­tu­cji publicz­nych, samo­rzą­dów, Lasów Pań­stwo­wych, śro­do­wisk tury­stycz­nych i orga­ni­za­cji poza­rzą­do­wych. W cen­trum dys­ku­sji zna­la­zło się pyta­nie, jak roz­wi­jać tury­sty­kę, aby była dostęp­na dla osób o róż­nych potrze­bach, a jed­no­cze­śnie nie pro­wa­dzi­ła do nad­mier­nej pre­sji na przyrodę.

Waż­nym wnio­skiem było pod­kre­śle­nie, że dostęp­ność nie powin­na zale­żeć wyłącz­nie od poje­dyn­czych pro­jek­tów i lokal­nych ini­cja­tyw. Potrzeb­ne są dłu­go­fa­lo­we dzia­ła­nia, współ­pra­ca insty­tu­cji oraz sta­bil­ne finansowanie.

Od postu­la­tów do kon­kret­nych działań

Wśród naj­waż­niej­szych kie­run­ków wska­za­nych pod­czas kon­fe­ren­cji zna­la­zły się:

  • Roz­wi­ja­nie tury­sty­ki poza naj­bar­dziej obcią­żo­ny­mi szla­ka­mi. Lasy i mniej uczęsz­cza­ne tere­ny gór­skie mogą odcią­żyć popu­lar­ne miej­sca nie tyl­ko w Kar­ko­no­szach, ofe­ru­jąc atrak­cyj­ne for­my wypo­czyn­ku z posza­no­wa­niem przyrody.
  • Roz­wi­ja­nie  pro­gra­mu dostęp­nych tras w nad­le­śnic­twach. Jego celem było­by wyty­po­wa­nie tras, popra­wa ich dostęp­no­ści, odpo­wied­nie ozna­ko­wa­nie oraz zapew­nie­nie infra­struk­tu­ry i wia­ry­god­nych infor­ma­cji dla turystów.
  • Włą­cze­nie dostęp­no­ści do poli­ty­ki publicz­nej. Zamiast dzia­łań reali­zo­wa­nych wyłącz­nie przy oka­zji poszcze­gól­nych pro­jek­tów potrzeb­ne są dłu­go­fa­lo­we pro­gra­my i współ­pra­ca wie­lu instytucji.
  • Wspól­ne stan­dar­dy bez­pie­czeń­stwa i dostęp­no­ści. Tra­sy powin­ny być pla­no­wa­ne, ozna­ko­wa­ne i utrzy­my­wa­ne z uwzględ­nie­niem warun­ków tere­no­wych, potrzeb róż­nych użyt­kow­ni­ków oraz ochro­ny przyrody.
  • Odpo­wie­dzial­na tury­sty­ka leśna i rowe­ro­wa. Istot­ne jest wyzna­cza­nie tras o róż­nym stop­niu trud­no­ści, wła­ści­we pla­no­wa­nie ruchu i ogra­ni­cza­nie kon­flik­tów mię­dzy użytkownikami.
  • Sta­ły udział osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi i aste­sten­tów tury­stycz­nych w pla­no­wa­niu tras. Ich doświad­cze­nie powin­no być wyko­rzy­sty­wa­ne już na eta­pie pro­jek­to­wa­nia i testo­wa­nia roz­wią­zań, a nie dopie­ro przy koń­co­wej oce­nie goto­wej infrastruktury.

Odkry­waj­my góry na wie­le sposobów

Celem kam­pa­nii „Kie­ru­nek las!” jest poka­za­nie, że gór­ska tury­sty­ka może mieć wie­le wymia­rów. Nie każ­dy musi zdo­by­wać szczy­ty, poko­ny­wać kil­ku­na­sto­ki­lo­me­tro­we tra­sy czy mie­rzyć się z trud­nym tere­nem. Każ­dy powi­nien jed­nak mieć moż­li­wość zna­le­zie­nia miej­sca, w któ­rym poczu­je bli­skość natu­ry i będzie mógł odpo­cząć na wła­snych zasadach.

W kolej­nych arty­ku­łach cyklu będzie­my przed­sta­wiać miej­sca w Kar­ko­no­szach i ich oko­li­cach, któ­re war­to odwie­dzić. Pod­po­wie­my, jak przy­go­to­wać się do wyj­ścia w teren, na co zwra­cać uwa­gę przy wybo­rze tra­sy i gdzie szu­kać infor­ma­cji o jej dostęp­no­ści. Będzie­my rów­nież poka­zy­wać, jakie roz­wią­za­nia poma­ga­ją two­rzyć prze­strzeń przy­ja­zną oso­bom o róż­nych potrzebach.

Chce­my roz­ma­wiać nie tyl­ko o tym, co już uda­ło się zro­bić, ale tak­że o tym, co nale­ży zmie­nić, aby dostęp­nych miejsc było więcej.

Bo las to nie tyl­ko prze­strzeń do poko­ny­wa­nia kolej­nych kilo­me­trów. To rów­nież miej­sce odpo­czyn­ku, spo­tkań, edu­ka­cji i kon­tak­tu z przyrodą.

Będzie­my pró­bo­wa­li sku­tecz­niej współ­pra­co­wać z samo­rza­da­mi, resor­ta­mi, któ­rych to doty­czyć może i naszy­mi sąsia­da­mi z Euro­re­gio­nu Nysa i Gru­py Wyszeh­radz­kiej wza­jem­nie ucząc się praktyk.

DOSTĘP­NY LAS = LAS DLA WSZYSTKICH.

Nie tyl­ko Śnież­ka. Kie­ru­nek las! Czas wyjść z domu.