Za nami IX Konferencja Górska, którą, jak zwykle, zainicjował Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych. Została ona zorganizowana ze środków Urzędu Marszałkowskiego, ale w znacznym stopniu również z zasobów własnych KSON. W tym roku wsparcie Urzędu Marszałkowskiego było nieco skromniejsze, dlatego musieliśmy zmieścić Konferencję w mniejszym hotelu – Hotelu Fenix Strauss w Jeleniej Górze.
Na sali było ponad 70 osób, więc momentami było trochę ciasno. W poszczególnych panelach i sesjach wystąpiło ponad 20 panelistów.
Na początku wręczono charakterystyczne statuetki „Człowiek Gór 2026”, które otrzymali współorganizatorzy konferencji:
- Jan Dzięcielski – Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu,
- Wioletta Kacprzyk – przedstawicielka Lasów Państwowych, ekspertka ds. dostępności i turystyki,
- Nadleśniczy Jan Tomza — dobry duch wszelkich zmian turystycznych i dostępności dla niepełnosprawnych w Lasach Państwowych.
Statuetki otrzymali również wypróbowani Partnerzy naszych Konferencji:
- Przemysław Herman — Zastępca Dyrektora Departamentu EFS w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej,
- Przemysław Tołoknow — v‑ce dyrektor Karkonoskiego Parku Narodowego,
- Elżbieta Miernik-Krukurka — dyrektor lubuskiego oddziału PFRON,
- Łukasz Sikora — Dyrektor Departamentu Spraw Społecznych i Rynku Pracy UMWD,
- Diana Hanas — Kierownik Działu Wsparcia Organizacji Pozarządowych,
- Maciej Gałęski — reprezentujący Euroregion Nysa,
- Mirosław Górecki – Starosta Powiatu Karkonoskiego, w imieniu którego statuetkę odebrała Jego zastępczyni — wicestarosta Powiatu Karkonoskiego — Agnieszka Lemiszewska,
- Tadeusz Wnuk — Naczelnik Wydziału Kultury w Jeleniej Górze,
- Prof. dr hab. inż. arch. Marek Wysocki z Politechniki Gdańskiej uważany za głównego propagatora planowania uniwersalnego, które oznacza — nie tylko w architekturze — że to co dobre dla niepełnosprawnych, dobre jest dla wszystkich.
Wręczono również tradycyjne już podziękowania za współpracę dotychczasowym naszym Partnerom w formie medali „Przyjaciel KSON‑u”. Medale te odebrali dla Grupy Karkonoskiej GOPR Adam Tkocz, a dla Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych Jego przedstawicielka Wioletta Kacprzyk.
Powodem zgromadzenia tak licznej grupy zainteresowanych osób na IX Konferencji były przede wszystkim zadeptywane Karkonosze – mówi Stanisław Schubert, prezes KSON‑u. Nic wspólnego z turystyką nie mają bowiem wielotysięczne procesje zmierzające na szczyt Śnieżki w czasie weekendów, a najczęściej i to nie tylko w upalne letnie dni. Sytuacja jest o tyle jeszcze bardziej niepokojąca, że na tym szczycie od lat funkcjonuje nieczynne już obserwatorium meteorologiczne wraz z salą restauracyjną. Mogłoby ono być przyjaznym miejscem na szczycie Sudetów, chociażby zapewniając ciepły posiłek, napój oraz tak bardzo brakujące toalety. Brak toalet widać jednak dookoła, a przecież to początek Polski i nasza wizytówka.
Panele dyskusyjne prowadziła z dużym wyczuciem Mariola Michalczuk z KSON‑u.
W pierwszym panelu wystąpił m.in. Przemysław Herman, Zastępca Dyrektora Departamentu EFS w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Otworzył on panel mówiąc o polityce państwa wobec dostępności turystyki. Spróbował odpowiedzieć na pytanie, czy dostępność turystyki jest już dziś standardem w Polsce, czy jest póki co tylko dobrym przykładem do naśladowania.
Zdaniem panelisty dostępność turystyki w Polsce nie jest jeszcze standardem. Wciąż istnieje mnóstwo barier, a osoby ze szczególnymi potrzebami są zmuszane do wyboru wypoczynku, nie przez swoje potrzeby, lecz przez oferty hoteli, schronisk, biur podróży itp. Niestety większość obiektów wypoczynkowych nie spełnia standardów wynikających z potrzeb turystów o specjalnych wymaganiach.
Drugi panel ekspercki zaprezentowali przedstawiciele Lasów Państwowych, a temat dotyczył społecznej funkcji lasu w obliczu presji turystycznej.
Panel rozpoczęła Wioletta Kacprzyk, która przypomniała wszystkim, że las nie jest naszym domem – my w lesie jesteśmy gośćmi, więc tereny przyrodnicze powinniśmy traktować z szacunkiem. Bez przyrody sobie nie poradzimy – mówi ekspertka i dodaje, że korzystanie z zasobów, jakie daje nam przyroda, powinno być wyważone. Nie narzucajmy się w kontekście infrastrukturalnym. Nie mniej jednak propozycje organizatorów Konferencji, aby w większych kompleksach leśnych zorganizować miejsca wypoczynkowe w oparciu o zasadę pełnej dostępności jest godne uwagi i resort leśnictwa będzie się nad tym troskliwie i życzliwie pochylał.
Trzecia sesja tematyczna odbyła się pod hasłem „Infrastruktura i bezpieczeństwo na szlakach leśnych i górskich. Turysta bezpieczny – las bezpieczny”. Paneliści starali się odpowiedzieć na pytanie: kto odpowiada za bezpieczeństwo na szlaku? Odpowiedzi udzielił jasno i dobitnie Naczelnik Grupy Karkonoskiej GOPR – mianowicie my sami za siebie odpowiadamy za bezpieczeństwo na szlaku.
Dostępność cyfrowa w obecnych czasach pozwala na dokładne lub prawie dokładne określenie tego, w jakie warunki się wybieramy i czy szlak jest odpowiedni do naszych możliwości. Dobrymi doradcami są również Asystenci Turystyczni Osób Niepełnosprawnych, którzy potrafią zaplanować wycieczkę i przeprowadzić ją razem z niepełnosprawnym turystą.
Uczestnicy Konferencji mieli również okazję porozmawiać o turystyce rowerowej w obszarze gór i lasów Dolnego Śląska. Prelekcja Roberta Futerhendlera stała się punktem wyjścia do rozmowy o możliwościach rozwoju tej formy aktywnego wypoczynku oraz o potrzebie odpowiedniego przygotowania tras i infrastruktury. Coraz więcej na trasach turystycznych nie tylko Karkonoszy jest rowerzystów, ale i „wózkersów”, poruszających się przy pomocy napędu elektrycznego. Rowery górskie, w tym rowery z napędem elektrycznym i ich obecność na trasach turystycznych na całym świecie staje się nie tylko modą, ale i zwyczajem. Teraz idzie o to, aby te trasy zorganizować w taki sposób — mówił panelista — aby było bezpiecznie.
Ostatni panel dyskusyjny dotyczył tematu: turystyka a ochrona przyrody. Paneliści starali się odpowiedzieć na pytanie: Jak udostępniać las, nie niszcząc go? Jak przekierować turystów na mniej oblegane szlaki? Bardzo ważny był tak zwany śmieciowy problem – czyli jak edukować turystów, żeby najnormalniej w świecie nie zostawiali śmieci na szlakach. Poruszono także wcale nie wstydliwy problem toalet w miejscach parkingowych, w okolicach obszarów leśnych. Ich po prostu nie ma, co widać i czuć w lesie. Zwrócono też uwagę, że penetrując turystycznie lasy wchodzimy w kolizję z ich naturalnymi mieszkańcami. Coraz częściej mówi się o obecności w górskich obszarach niedźwiedzi, rysi, wilków czy lisów. Te zwierzęta z reguły uciekają przed człowiekiem, ale zachęcone lub sprowokowane mogą być niebezpieczne.
Całość konferencji, która trwała do godziny 18.00, była transmitowana na stronie www.otwarteszlaki.pl i obejrzało ją do tej pory ponad 70 tysięcy internautów. Retransmisja w dalszym ciągu jest dostępna na tej stronie, dlatego zachęcamy do obejrzenia całości.
To oznacza, że temat budzi zaufanie. Dodam z dziennikarskiego obowiązku, że ubiegłoroczną, ósmą Konferencję i Targi Turystyczne na Rynku Jeleniogórskim odwiedziło – czyli internetowo odwiedziło – ponad 82 tysiące internautów.
Pierwszy dzień Konferencji urozmaicili artyści z grupy Jacek Rogulski i Grzegorz Nowicki, pięknymi balladami nawiązującymi do tematyki turystyki i wypoczynku.
Imponujący był natomiast drugi dzień, zorganizowany przez Nadleśnictwo Świeradów. Uczestnicy pojechali do Szklarskiej Poręby, na trasę do Wodospadu Kamieńczyka.
Tutaj z satysfakcją zobaczyliśmy kompletnie wyremontowaną drogę od Rozdroża do Kamieńczyka, która w górnej części została wykonana z dotacji PFRON za pośrednictwem KSON. Kolejne 400 m drogi tą samą metodą kostki wykonało Nadleśnictwo Szklarska Poręba z własnych środków, podobnie pozostałą część utwardzonej drogi aż do Rozdroża. To sukces i miara odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstwa, które oprócz produkcji leśnej dostrzega potrzebę społecznej funkcji turystyki. Brawo! Dziękujemy! Oznacza to, że dzisiaj po około 200 latach od utworzenia drogi do Kamieńczyka jest ona bezpieczna, dostępna, a wskaźnik bezpieczeństwa jeszcze dodatkowo poprawia zamontowany w Schronisku Kamieńczyka defibrylator zabezpieczony przez KSON.
Od Kamieńczyka pojechaliśmy do Świeradowa, gdzie czekały na nas mikrobusy, które zawiozły nas do Chatki Górzystów, położonej na wysokości 840 m. n.p.m. w Górach Izerskich. Część drogi do Schroniska ponad trzydziestoosobowa grupa konferencyjna pokonała pieszo, a we wnętrzu przytulnej starej gospody czekały na nas osławione naleśniki. Zrobiliśmy sobie wspólne zdjęcie żegnając się do następnej Górsko – Leśnej Konferencji.
Uczestnicy Study Tour byli oczarowani Górami Izerskimi, a przebieg IX Konferencji traktowali jako inspirację dla swoich lokalnych doświadczeń.
Bowiem nie wszędzie ta współpraca organizacji pozarządowych, samorządów, gestorów turystyki i zarządców lasów wygląda tak płynnie jak na Dolnym Śląsku. Wartością dodaną do efektów IX Górsko – Leśnej Konferencji było stanowisko Lasów Państwowych wyrażone przez ich Dyrektora Generalnego i Dyrektora Rejonowego z Wrocławia, którzy potwierdzili troskę o obszary leśne jako miejsca turystycznych penetracji z uwzględnieniem współczesnych wymogów dostępności.
Dziękujemy i do zobaczenia za rok!
