Bez­pie­czeń­stwo zaczy­na się od przy­go­to­wa­nia. Jak zadbać o sie­bie w sytu­acji kryzysowej?

Jak zacho­wać się w sytu­acji zagro­że­nia? Gdzie szu­kać schro­nie­nia, co spa­ko­wać do ple­ca­ka ewa­ku­acyj­ne­go i jak przy­go­to­wać się na ewen­tu­al­ny brak prą­du? O tych waż­nych kwe­stiach roz­ma­wia­li­śmy z Rafa­łem Szy­mań­skim z Urzę­du Mia­sta w Jele­niej Górze, któ­ry zaj­mu­je się spra­wa­mi bez­pie­czeń­stwa i obron­no­ści. Spo­tka­nie było kolej­ną oka­zją do roz­mo­wy o budo­wa­niu odpor­no­ści psy­chicz­nej i przy­go­to­wa­niu miesz­kań­ców na róż­ne­go rodza­ju sytu­acje kryzysowe.

Na począt­ku roz­mo­wy zwró­co­no uwa­gę na nie­po­ko­ją­ce wyda­rze­nia mię­dzy­na­ro­do­we, szcze­gól­nie te roz­gry­wa­ją­ce się na wscho­dzie Euro­py. Pro­wa­dzą­cy przy­po­mniał rów­nież zna­cze­nie sygna­łów alar­mo­wych: sygnał ogła­sza­ją­cy alarm lot­ni­czy infor­mu­je o zagro­że­niu, nato­miast sygnał cią­gły ozna­cza jego odwo­ła­nie. Zna­jo­mość tych sygna­łów to pod­sta­wo­wa wie­dza, któ­ra może pomóc w odpo­wied­nim reagowaniu.

Jak wyja­śnił Rafał Szy­mań­ski, w ostat­nich mie­sią­cach podej­mo­wa­no kolej­ne dzia­ła­nia słu­żą­ce zwięk­sze­niu bez­pie­czeń­stwa miesz­kań­ców Jele­niej Góry i oko­lic. Jed­nym z prak­tycz­nych narzę­dzi jest apli­ka­cja „Gdzie się ukryć”, przy­go­to­wa­na przez Straż Pożar­ną. Pozwa­la ona spraw­dzić na mapie miej­sca schro­nie­nia znaj­du­ją­ce się naj­bli­żej aktu­al­nej loka­li­za­cji użyt­kow­ni­ka. Moż­na z niej sko­rzy­stać na tele­fo­nie komór­ko­wym lub zna­leźć ją w internecie.

Rów­no­le­gle mia­sto spraw­dza wska­za­ne miej­sca schro­nie­nia. Są wśród nich zarów­no daw­ne schro­ny ponie­miec­kie, jak i obiek­ty wybu­do­wa­ne w okre­sie PRL. Róż­nią się one sta­nem tech­nicz­nym i przy­dat­no­ścią jako miej­sca ochro­ny, dla­te­go koniecz­na jest ich wery­fi­ka­cja. Mia­sto gro­ma­dzi tak­że zapa­sy i kupu­je sprzęt, któ­ry może być potrzeb­ny w sytu­acjach kry­zy­so­wych. Dopo­sa­ża­ne są mię­dzy inny­mi jed­nost­ki Stra­ży Pożar­nej, GOPR i WOPR, a tak­że samo­rzą­do­we zaso­by wyko­rzy­sty­wa­ne pod­czas zagrożeń.

Przy­go­to­wa­nia nie doty­czą wyłącz­nie poten­cjal­nych zagro­żeń wojen­nych. Odpo­wied­ni sprzęt może być nie­zbęd­ny rów­nież pod­czas powo­dzi, poża­rów i gwał­tow­nych zja­wisk pogo­do­wych. Bez­pie­czeń­stwo miesz­kań­ców wyma­ga więc przy­go­to­wa­nia na róż­ne sce­na­riu­sze, tak­że te, któ­re mogą wystą­pić niespodziewanie.

Co jed­nak zro­bić, gdy alarm zasta­nie nas we wła­snym miesz­ka­niu, a w pobli­żu nie ma łatwo dostęp­ne­go schro­nu? Rafał Szy­mań­ski przy­po­mniał zasa­dę dwóch ścian. Jeśli nie ma cza­su na poszu­ki­wa­nie spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ne­go miej­sca ochro­ny, nale­ży zna­leźć pomiesz­cze­nie bez okien, osło­nię­te dwie­ma ścia­na­mi: zewnętrz­ną i wewnętrz­ną. W wie­lu miesz­ka­niach takim miej­scem może być łazienka.

Po usły­sze­niu alar­mu nale­ży udać się do wybra­ne­go pomiesz­cze­nia, usiąść na pod­ło­dze, oprzeć ple­cy o naj­grub­szą ścia­nę i spo­koj­nie cze­kać na sygnał cią­gły ozna­cza­ją­cy odwo­ła­nie alar­mu. War­to wcze­śniej zasta­no­wić się, któ­re miej­sce w naszym miesz­ka­niu naj­le­piej odpo­wia­da tym wska­zów­kom, zamiast podej­mo­wać decy­zję dopie­ro w chwi­li zagrożenia.

Roz­mów­ca pod­kre­ślił, że oma­wia­ny sce­na­riusz ma cha­rak­ter hipo­te­tycz­ny. Zwró­cił uwa­gę na odle­głość Jele­niej Góry od wschod­niej gra­ni­cy oraz moż­li­wo­ści współ­cze­snych sys­te­mów obron­nych, któ­re mogą zneu­tra­li­zo­wać zagro­że­nie lub umoż­li­wić odpo­wied­nio wcze­sne ostrze­że­nie. Nie ozna­cza to jed­nak, że nale­ży rezy­gno­wać z przy­go­to­wań. Wie­dza i roz­sąd­ne dzia­ła­nie mogą pomóc zacho­wać spo­kój, gdy sytu­acja będzie wyma­ga­ła szyb­kiej reakcji.

Waż­nym ele­men­tem przy­go­to­wa­nia jest ple­cak ewa­ku­acyj­ny. Jak wyja­śnił Rafał Szy­mań­ski, powi­nien zawie­rać przed­mio­ty pozwa­la­ją­ce prze­trwać oko­ło trzech dni w sytu­acji kry­zy­so­wej. War­to umie­ścić w nim doku­men­ty, latar­kę, bate­rie, cie­płą odzież, przyj­mo­wa­ne leki i żyw­ność. Dobrym roz­wią­za­niem jest rów­nież prze­cho­wy­wa­nie kopii doku­men­tów w tele­fo­nie, aby mieć do nich dostęp, gdy­by ory­gi­na­ły zosta­ły utracone.

W ple­ca­ku moż­na uwzględ­nić tak­że sta­zę zaci­sko­wą, czy­li opa­skę uci­sko­wą słu­żą­cą do tamo­wa­nia masyw­nych krwo­to­ków, na przy­kład przy poważ­nych ura­zach koń­czyn. Nale­ży jed­nak pamię­tać, że korzy­sta­nie z niej wyma­ga umie­jęt­no­ści. Wypo­sa­że­nie powin­no być dosto­so­wa­ne do indy­wi­du­al­nych potrzeb, dla­te­go lista nie­zbęd­nych rze­czy może róż­nić się w zależ­no­ści od sytu­acji i moż­li­wo­ści danej osoby.

Istot­ne jest rów­nież to, aby ple­cak nie był zbyt cięż­ki. W sytu­acji zagro­że­nia może być koniecz­ne szyb­kie opusz­cze­nie miesz­ka­nia, a bagaż musi dać się bez tru­du pod­nieść i prze­nieść. Nie cho­dzi więc o zabra­nie wszyst­kie­go, co znaj­du­je się w domu, ale o roz­sąd­ny wybór rze­czy, któ­re rze­czy­wi­ście będą potrzeb­ne i któ­re moż­na szyb­ko zabrać ze sobą.

Rafał Szy­mań­ski zwró­cił szcze­gól­ną uwa­gę na radio, naj­le­piej zasi­la­ne bate­ria­mi. War­to roz­wa­żyć tak­że zakup nie­wiel­kie­go odbior­ni­ka z korb­ką dyna­mo. Takie urzą­dze­nie moż­na zasi­lać ręcz­nie, co pozwa­la słu­chać komu­ni­ka­tów radio­wych nawet w przy­pad­ku bra­ku ener­gii elek­trycz­nej. Lokal­ne radio może prze­ka­zy­wać waż­ne infor­ma­cje oraz instruk­cje doty­czą­ce dal­sze­go postępowania.

Nie nale­ży zapo­mi­nać o zapa­sie wody i leków wystar­cza­ją­cym co naj­mniej na trzy dni. W sytu­acji kry­zy­so­wej dostęp do pod­sta­wo­wych pro­duk­tów i środ­ków medycz­nych może być ogra­ni­czo­ny, dla­te­go war­to przy­go­to­wać je wcze­śniej i regu­lar­nie spraw­dzać, czy zgro­ma­dzo­ne zapa­sy są aktualne.

Pod­czas roz­mo­wy przy­wo­ła­no rów­nież wska­zów­ki doświad­czo­nych żoł­nie­rzy Woj­ska Pol­skie­go, szcze­gól­nie tych, któ­rzy spe­cja­li­zo­wa­li się w obro­nie prze­ciw­lot­ni­czej. Według przy­to­czo­nej rady, w okre­ślo­nych sytu­acjach, jeśli w pobli­żu nie ma schro­nów, nale­ży odda­lać się od zabu­do­wań w kie­run­ku obsza­rów leśnych. Spo­sób postę­po­wa­nia zawsze powi­nien jed­nak uwzględ­niać cha­rak­ter zagro­że­nia i dostęp­ne komu­ni­ka­ty służb.

Na zakoń­cze­nie pro­wa­dzą­cy zapo­wie­dział kolej­ne roz­mo­wy poświę­co­ne bez­pie­czeń­stwu. Choć sytu­acja może wyda­wać się spo­koj­na, war­to być przy­go­to­wa­nym i znać pod­sta­wo­we zasa­dy postę­po­wa­nia. Spraw­dze­nie naj­bliż­szych miejsc schro­nie­nia, usta­le­nie bez­piecz­ne­go miej­sca w miesz­ka­niu i skom­ple­to­wa­nie ple­ca­ka ewa­ku­acyj­ne­go to kon­kret­ne dzia­ła­nia, któ­re moż­na pod­jąć już teraz.

Naj­waż­niej­sze prze­sła­nie spo­tka­nia jest pro­ste: przy­go­to­wa­nie nie ozna­cza życia w stra­chu. To świa­do­me dzia­ła­nie, któ­re poma­ga ogra­ni­czyć nie­pew­ność i lepiej pora­dzić sobie w trud­nych oko­licz­no­ściach. W sytu­acji kry­zy­so­wej wie­dza, spo­kój i wcze­śniej­sze przy­go­to­wa­nie mogą mieć ogrom­ne znaczenie.