ABC Dostęp­no­ści. Cz.4 — Jakie są kon­se­kwen­cje bra­ku dostępności?

Dostęp­ność to nie tyl­ko dobra prak­ty­ka czy wyraz spo­łecz­nej odpo­wie­dzial­no­ści. To rów­nież obo­wią­zek wyni­ka­ją­cy z prze­pi­sów pra­wa. W prak­ty­ce ozna­cza to, że brak dostęp­no­ści może wią­zać się z kon­kret­ny­mi kon­se­kwen­cja­mi – zarów­no dla insty­tu­cji publicz­nych, jak i dla firm.

W Pol­sce prze­pi­sy jasno wska­zu­ją, że pod­mio­ty publicz­ne mają obo­wią­zek zapew­nie­nia dostęp­no­ści archi­tek­to­nicz­nej, cyfro­wej oraz infor­ma­cyj­no-komu­ni­ka­cyj­nej. Jeśli te wyma­ga­nia nie są speł­nio­ne, oso­by ze szcze­gól­ny­mi potrze­ba­mi mają pra­wo zgło­sić problem.

W takiej sytu­acji można:

  • zło­żyć wnio­sek o zapew­nie­nie dostępności,
  • zgło­sić skar­gę na brak dostępności,
  • doma­gać się pod­ję­cia kon­kret­nych dzia­łań w okre­ślo­nym czasie.

Insty­tu­cja, któ­ra otrzy­ma taki wnio­sek, ma obo­wią­zek zare­ago­wać. Jeśli tego nie zro­bi, spra­wa może zostać skie­ro­wa­na dalej – do odpo­wied­nich orga­nów nadzorczych.

W przy­pad­ku dostęp­no­ści cyfro­wej (np. stron inter­ne­to­wych i apli­ka­cji mobil­nych) brak dosto­so­wa­nia do wyma­gań może skutkować:

  • kon­tro­lą ze stro­ny wła­ści­wych instytucji,
  • koniecz­no­ścią wpro­wa­dze­nia zmian w okre­ślo­nym terminie,
  • a w nie­któ­rych przy­pad­kach – nało­że­niem kar finansowych.

War­to pod­kre­ślić, że podob­ne zasa­dy zaczy­na­ją obo­wią­zy­wać tak­że w sek­to­rze pry­wat­nym. Wraz z wej­ściem w życie prze­pi­sów wyni­ka­ją­cych z Euro­pej­skie­go Aktu o Dostęp­no­ści, fir­my ofe­ru­ją­ce okre­ślo­ne pro­duk­ty i usłu­gi rów­nież będą musia­ły speł­niać wyma­ga­nia dostęp­no­ści. Ich brak może oznaczać:

  • sank­cje finansowe,
  • wyco­fa­nie pro­duk­tu lub usłu­gi z rynku,
  • utra­tę zaufa­nia klientów.

Kon­se­kwen­cje naru­sze­nia zasad dostęp­no­ści to jed­nak nie tyl­ko kwe­stie praw­ne. To tak­że real­ne skut­ki spo­łecz­ne i wizerunkowe.

Brak dostęp­no­ści ozna­cza bowiem wyklu­cze­nie – sytu­ację, w któ­rej część osób nie może sko­rzy­stać z pod­sta­wo­wych usług, infor­ma­cji czy prze­strze­ni. Dla insty­tu­cji i orga­ni­za­cji może to oznaczać:

  • utra­tę odbior­ców lub klientów,
  • nega­tyw­ny wizerunek,
  • ogra­ni­cze­nie zasię­gu swo­ich działań.

Z dru­giej stro­ny, dba­nie o dostęp­ność to inwe­sty­cja w jakość i otwar­tość. To budo­wa­nie prze­strze­ni, w któ­rej każ­dy ma moż­li­wość uczest­ni­cze­nia w życiu spo­łecz­nym na rów­nych zasadach.

War­to pamię­tać, że prze­pi­sy nie powsta­ły po to, by karać, ale by wspie­rać zmia­nę. Ich celem jest two­rze­nie świa­ta bar­dziej dostęp­ne­go, bez­piecz­ne­go i przy­ja­zne­go dla wszystkich.

Jako Kar­ko­no­ski Sej­mik Osób Nie­peł­no­spraw­nych chce­my poka­zy­wać, że dostęp­ność ma zna­cze­nie nie tyl­ko w teo­rii, ale przede wszyst­kim w codzien­nym życiu – i że jej brak zawsze ma swo­je konsekwencje.

Opra­co­wa­nie: MP