LEGO dla dzie­ci niewidomych

W stycz­niu ub. roku Pol­ski Zwią­zek Nie­wi­do­mych (PZN) roz­po­czął reali­za­cję pro­jek­tu LEGO Bra­il­le Bricks. Pol­ska wspól­nie z Cze­cha­mi oraz Węgra­mi przy­stą­pi­ła do mię­dzy­na­ro­do­we­go pro­jek­tu Fun­da­cji LEGO. Pro­gram objął już ponad 56 tys. dzie­ci, któ­re otrzy­ma­ły zesta­wy kloc­ków LEGO Bra­il­le w 19 języ­kach, w tym w alfa­be­cie łaciń­skich, chiń­skim czy wiet­nam­skim. Zesta­wy są obec­nie dostęp­ne w 35 kra­jach i wyko­rzy­sty­wa­ne przez ponad 54 tys. wykwa­li­fi­ko­wa­nych tera­peu­tów, nauczy­cie­li i innych specjalistów.

Począ­tek współ­pra­cy Pol­skie­go Związ­ku Nie­wi­do­mych z Fun­da­cją „Lego” miał miej­sce w 2023 r., kie­dy z Fran­cji przy­je­cha­ła dwój­ka eks­per­tów LBB Marc Ange­lier i Marie Oddo­ux, aby testo­wać pol­ski zestaw pro­to­ty­pów LEGO Bra­il­le Bricks. W dwu­dnio­wych warsz­ta­tach bra­li wów­czas udział tyflo­pe­da­go­dzy z ośrod­ków PZN i pla­có­wek szkol­no-wycho­waw­czych dla dzie­ci z dys­funk­cją wzro­ku. Po warsz­ta­tach nauczy­cie­le kon­ty­nu­owa­li testy na pro­to­ty­pach, pro­wa­dząc w swo­ich ośrod­kach zaję­cia edu­ka­cyj­ne i rewa­li­da­cyj­ne dla dzie­ci nie­wi­do­mych i słabowidzących.

W pro­jekt w Pol­sce zosta­ło zaan­ga­żo­wa­nych 10 jed­no­stek PZN. Był wśród nich Pol­ski Zwią­zek Nie­wi­do­mych (reali­za­tor), Insty­tut Tyflo­lo­gicz­ny PZN, Okrę­gi: Lubel­ski, Opol­ski, Świę­to­krzy­ski, Zachod­nio­po­mor­ski, Wiel­ko­pol­ski, Ślą­ski, Pod­kar­pac­ki i Pod­la­ski. Każ­da jed­nost­ka prze­szko­li­ła dwóch tre­ne­rów w meto­dy­ce LBB, któ­rzy pra­co­wa­li z dzieć­mi i na swo­im tere­nie rekru­to­wa­li pla­ców­ki do współ­pra­cy. Pro­jekt zakła­dał, że każ­dy uczeń z dys­funk­cją wzro­ku zre­ali­zu­je mini­mum sześć pół­go­dzin­nych sesji z nauczycielem.

Dzię­ki Fun­da­cji „LEGO” reali­zo­wa­ny w 2025 roku pro­gram cie­szył się dużym zain­te­re­so­wa­niem i oka­zał się suk­ce­sem. Ini­cja­ty­wa cie­szy­ła się dużym powo­dze­niem i zain­te­re­so­wa­niem tyflo­pe­da­go­gów, nauczy­cie­li, tera­peu­tów i dzie­ci. Dla­te­go Gru­pa LEGO zde­cy­do­wa­ła się na dodat­ko­we wspar­cie pro­jek­tu w 2026 roku.

Pro­jekt pro­wa­dzo­ny w 2025 r. zakła­dał, oprócz nauki alfa­be­tu Braille’a, rów­nież wspól­ną zaba­wę i inte­gra­cję dzie­ci nie­wi­do­mych i widzą­cych. Każ­dy klo­cek ozna­czo­ny jest sym­bo­lem w braj­lu i czar­nym dru­ku. To ozna­cza, że jed­no­cze­śnie mogą z nich korzy­stać dzie­ci nie­wi­do­me i widzą­ce. Zesta­wy LBB to świet­ne narzę­dzie do inte­gra­cji. Dzie­ci z dys­funk­cją wzro­ku, któ­rym na co dzień trud­niej nawią­zać kon­takt z widzą­cy­mi rówie­śni­ka­mi, wspa­nia­le odnaj­du­ją się we wspól­nej zaba­wie, rywa­li­za­cji i budo­wa­niu twór­czej kon­cep­cji. Dzie­ci widzą­ce, jak wyka­za­ły ankie­ty ewa­lu­acyj­ne, bar­dzo roz­wi­nę­ły umie­jęt­no­ści empa­tii, akcep­ta­cji i zdro­wej rywa­li­za­cji. Ponad­to kloc­ki mają kon­tra­sto­we kolo­ry, dla­te­go rów­nież dzie­ci sła­bo­wi­dzą­ce z łatwo­ścią mogą się nimi bawić.

W Pol­skim Związ­ku Nie­wi­do­mych powsta­nie w 2026 r. Ogól­no­pol­skie Cen­trum Kom­pe­ten­cji, w któ­rym co mie­siąc będą pro­wa­dzo­ne szko­le­nia dla nauczy­cie­li oraz rodzi­ców. Powsta­nie też tutaj Punkt Kon­sul­ta­cyj­ny, gdzie każ­dy będzie mógł przyjść i uzy­skać wie­dzę na temat nauki i zaba­wy zesta­wem kloc­ków LEGO Bra­il­le Bricks.

– Pro­wa­dzo­na będzie rów­nież kon­ty­nu­acja wcze­śniej­sze­go pro­jek­tu, czy­li współ­pra­ca z dotych­czas zaan­ga­żo­wa­ny­mi jed­nost­ka­mi PZN oraz pozy­ska­nie nowych regio­nów na mapie Pol­ski – Okrę­gu Mało­pol­skie­go PZN i Okrę­gu Pomor­skie­go PZN. Jed­nost­ki, tak jak to było wcze­śniej, będą pro­wa­dzić współ­pra­cę z pla­ców­ka­mi. W ramach swo­ich zadań będą szko­lić kolej­nych tre­ne­rów i pra­co­wać z dzieć­mi – tłu­ma­czy koor­dy­na­tor­ka pro­jek­tu Aga­ta Ści­ga z Cen­trum Reha­bi­li­ta­cji PZN.

Pierw­sze szko­le­nie dla nauczy­cie­li z róż­nych stron Pol­ski odby­ło się w stycz­niu w Cen­trum Kom­pe­ten­cji w Pol­skim Związ­ku Nie­wi­do­mych. Pro­jekt zapla­no­wa­no do grud­nia 2026 r.

Dzię­ki wie­dzy i kre­atyw­no­ści tre­ne­rów zesta­wy LBB były wyko­rzy­sty­wa­ne rów­nież do nauki języ­ków obcych, zaawan­so­wa­nej mate­ma­ty­ki, che­mii i fizy­ki, w nauce geo­gra­fii, orien­ta­cji prze­strzen­nej oraz w zapi­sie nota­cji muzycz­nej. Zesta­wy LBB oka­za­ły się bar­dzo atrak­cyj­nym narzę­dziem do nauki Braille’a dla osób doro­słych nowo ociem­nia­łych, któ­re mia­ły opo­ry przed nauką pisma doty­ko­we­go, a kloc­ki LEGO w przy­jem­ny i anga­żu­ją­cy spo­sób uła­twi­ły im pro­ces nauki. Źró­dło: Cen­trum Komu­ni­ka­cji PZN

Andrzej Koenig, ociemniały

Fot. Pixa­bay