Fun­du­sze Euro­pej­skie dla dostęp­no­ści – jakie wspar­cie moż­na uzyskać?

Insty­tu­cje publicz­ne, orga­ni­za­cje spo­łecz­ne, przed­się­bior­cy oraz oso­by indy­wi­du­al­ne mogą sko­rzy­stać z róż­nych form wspar­cia na wdra­ża­nie dostęp­no­ści. Pro­gram Fun­du­sze Euro­pej­skie dla Roz­wo­ju Spo­łecz­ne­go (FERS) ofe­ru­je gran­ty, szko­le­nia, doradz­two oraz pożycz­ki, któ­re poma­ga­ją two­rzyć prze­strzeń i usłu­gi bar­dziej przy­ja­zne dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi, senio­rów oraz wszyst­kich użytkowników.

Dostęp­ne instru­men­ty obej­mu­ją m.in. wdra­ża­nie stan­dar­dów dostęp­no­ści, roz­wój kom­pe­ten­cji w zakre­sie pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go, wspar­cie dla inno­wa­cji spo­łecz­nych oraz finan­so­wa­nie inwe­sty­cji popra­wia­ją­cych dostęp­ność archi­tek­to­nicz­ną, cyfro­wą i komunikacyjną.

Wspar­cie dla orga­ni­za­cji pozarządowych

Orga­ni­za­cje poza­rzą­do­we mogą korzy­stać z pro­gra­mów wzmac­nia­ją­cych ich poten­cjał w obsza­rze dostęp­no­ści i włą­cze­nia spo­łecz­ne­go. Ofe­ro­wa­ne są przede wszyst­kim szko­le­nia i doradz­two, któ­re poma­ga­ją roz­wi­jać kom­pe­ten­cje zespo­łów, ana­li­zo­wać pro­ce­sy dzia­ła­nia oraz wpro­wa­dzać uspraw­nie­nia w pra­cy organizacji.

Wspar­cie dla NGO będzie reali­zo­wa­ne przez wybra­ne pod­mio­ty – oko­ło 25 orga­ni­za­cji, któ­re roz­pocz­ną dzia­ła­nia wspie­ra­ją­ce sek­tor spo­łecz­ny od mar­ca 2026 roku.

Cie­ka­wą moż­li­wo­ścią są rów­nież gran­ty w ramach Inku­ba­to­ra Inno­wa­cji Spo­łecz­nych „Wiel­kich Jutra – Dostęp­ność+”. Pro­gram pozwa­la roz­wi­jać i testo­wać inno­wa­cyj­ne roz­wią­za­nia zwięk­sza­ją­ce dostęp­ność usług i prze­strze­ni publicz­nej dla osób z nie­peł­no­spraw­no­ścia­mi i senio­rów. Gran­ty mogą wyno­sić do 100 tys. zł, a nabo­ry pla­no­wa­ne są w 2026 i 2027 roku.

Pro­gra­my dla samorządów

Jed­nost­ki samo­rzą­du tery­to­rial­ne­go rów­nież mogą ubie­gać się o wspar­cie na dzia­ła­nia zwią­za­ne z dostęp­no­ścią. Jed­nym z przy­kła­dów jest pro­jekt „Dostęp­ny Samo­rząd 2.0”, w ramach któ­re­go samo­rzą­dy mogą otrzy­mać gran­ty na:

• wdra­ża­nie stan­dar­dów dostępności,
• przy­go­to­wa­nie lokal­nych stra­te­gii dostępności,
• szko­le­nia i doradz­two dla urzędników,
• aktu­ali­za­cję pro­ce­dur i pla­nów działania.

Gran­ty mogą wyno­sić oko­ło 300 tys. zł, a pla­no­wa­ne nabo­ry prze­wi­dzia­no na maj i czer­wiec 2026 roku.

Samo­rzą­dy mogą rów­nież wdra­żać inno­wa­cje w usłu­gach spo­łecz­nych – w tym roz­wią­za­nia popra­wia­ją­ce dostęp­ność – korzy­sta­jąc z gran­tów do 300 tys. zł na wdro­że­nie wybra­nych inno­wa­cji społecznych.

Wspar­cie dla sek­to­ra zdro­wia i edukacji

Fun­du­sze prze­wi­du­ją tak­że dzia­ła­nia skie­ro­wa­ne do pla­có­wek medycz­nych oraz sys­te­mu edukacji.

Pla­ców­ki ambu­la­to­ryj­nej opie­ki spe­cja­li­stycz­nej mogą ubie­gać się o gran­ty w wyso­ko­ści od 100 do 900 tys. zł na popra­wę dostęp­no­ści archi­tek­to­nicz­nej, cyfro­wej oraz infor­ma­cyj­no-komu­ni­ka­cyj­nej. Nabór pla­no­wa­ny jest na kwie­cień 2026 roku.

Z kolei w obsza­rze edu­ka­cji prze­wi­dzia­no szko­le­nia dla kadry peda­go­gicz­nej w zakre­sie pra­cy z ucznia­mi o zróż­ni­co­wa­nych potrze­bach edu­ka­cyj­nych. Pro­gram zakła­da prze­szko­le­nie oko­ło 15 tysię­cy pra­cow­ni­ków oświaty.

Dodat­ko­wo pla­no­wa­ne są pro­jek­ty pilo­ta­żo­we, np. testo­wa­nie roz­wią­zań przy­go­to­wu­ją­cych uczniów ze szcze­gól­ny­mi potrze­ba­mi do wizyt sto­ma­to­lo­gicz­nych w szko­łach specjalnych.

Wspar­cie dla przedsiębiorców

Przed­się­bior­cy rów­nież mogą korzy­stać z narzę­dzi finan­so­wych i szko­le­nio­wych wspie­ra­ją­cych wdra­ża­nie dostępności.

Jed­nym z instru­men­tów są pożycz­ki na dostęp­ność, któ­re mogą się­gać nawet 1 mln zł. Środ­ki moż­na prze­zna­czyć na dosto­so­wa­nie sie­dzi­by fir­my, pro­duk­tów, usług lub spo­so­bu pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści do potrzeb osób ze szcze­gól­ny­mi potrze­ba­mi. Opro­cen­to­wa­nie roz­po­czy­na się od 0,15% w ska­li roku, a część pożycz­ki może zostać umorzona.

Dostęp­ne są rów­nież szko­le­nia dla pra­cow­ni­ków przed­się­biorstw z zakre­su dostęp­no­ści i pro­jek­to­wa­nia uni­wer­sal­ne­go, a tak­że doradz­two doty­czą­ce wdra­ża­nia prze­pi­sów Euro­pej­skie­go Aktu o Dostęp­no­ści (EAA).

Cen­tra Wie­dzy o Dostępności

Wspar­cie mery­to­rycz­ne ofe­ru­ją tak­że Cen­tra Wie­dzy o Dostęp­no­ści, dzia­ła­ją­ce przy 13 uczel­niach w Pol­sce, m.in. Poli­tech­ni­ce War­szaw­skiej, Poli­tech­ni­ce Wro­cław­skiej czy Aka­de­mii Gór­ni­czo-Hut­ni­czej. Cen­tra pro­wa­dzą kon­sul­ta­cje i doradz­two w róż­nych obsza­rach dostępności.

Szko­le­nia i wspar­cie dla osób indywidualnych

Pro­gram prze­wi­du­je tak­że dzia­ła­nia skie­ro­wa­ne do osób chcą­cych roz­wi­jać kom­pe­ten­cje zwią­za­ne z dostępnością.

Moż­li­we jest m.in. uczest­nic­two w szko­le­niach przy­go­to­wu­ją­cych do uzy­ska­nia kwa­li­fi­ka­cji w zakre­sie dostęp­no­ści cyfro­wej. Uczest­ni­cy otrzy­mu­ją wspar­cie dydak­tycz­ne, zakwa­te­ro­wa­nie, wyży­wie­nie oraz zwrot kosz­tów podróży.

Dostęp­na jest tak­że pożycz­ka na kształ­ce­nie do 75 tys. zł, któ­rą moż­na prze­zna­czyć na kur­sy zawo­do­we, szko­le­nia kom­pu­te­ro­we czy stu­dia pody­plo­mo­we. Część kapi­ta­łu może zostać umo­rzo­na po ukoń­cze­niu szkolenia.

Dostęp­ność jako inwe­sty­cja w przyszłość

Wdra­ża­nie dostęp­no­ści to nie tyl­ko reali­za­cja obo­wiąz­ków praw­nych, ale przede wszyst­kim inwe­sty­cja w bar­dziej otwar­te i przy­ja­zne spo­łe­czeń­stwo. Dzię­ki środ­kom z Fun­du­szy Euro­pej­skich moż­li­we jest roz­wi­ja­nie inno­wa­cyj­nych roz­wią­zań, pod­no­sze­nie kom­pe­ten­cji oraz likwi­do­wa­nie barier, któ­re utrud­nia­ją codzien­ne funk­cjo­no­wa­nie wie­lu osobom.

Opra­co­wa­no na pod­sta­wie pre­zen­ta­cji przed­sta­wi­cie­li MFiPR z ostat­nie­go spo­tka­nia sygna­ta­riu­szy Part­ner­stwa na rzecz dostęp­no­ści, któ­re odby­ło się 2 mar­ca 2026 roku.