* Z jakimi barierami zderzają się najczęściej osoby
niepełnosprawne?

1. Niewątpliwie największą barierą są bariery mentalne - czyli
ludzie, a najczęściej ludzie zatrudnieni w urzędach, którzy nie
wiedzą o tym, że innym może być trudniej, ciemniej i ciszej. Dużą
ilość barier stanowią również bariery architektoniczne,
szczególnie te w instytucjach życia publicznego, a już szczególnie w
urzędach mieszczących się w znacznej części na Dolnym Śląsku, w
zabytkowych XIX-wiecznych nawet budynkach. Usunięcie barier i
dostosowanie tych obiektów do współczesnych wymogów jest niekiedy
niemożliwe. Natomiast możliwe jest, tam, gdzie nie ma innego wyjścia,
zastosowanie określonych oznaczeń, ostrzeżeń i informacji. To grupa
utrudnień zaliczanych do sfery informacyjno - komunikacyjnej, łatwej
do uzupełnienia przy odrobinie wyobraźni. Kolejna grupa barier
określa pojęcie barier cybernetycznych, które odnoszą się do
właściwej konstrukcji stron internetowych urzędów i instytucji
publicznych, ale także - i niestety - coraz częstszych przypadków
stosowania paneli dotykowych (sensorycznych) przy obsłudze dźwigów
osobowych w wieżowcach i sprzętu artykułów gospodarstwa domowego.
Takie elementy sterowania wykluczają samodzielną ich obsługę przez
inwalidów wzroku i osoby z oprotezowaniem kończyn. Oddzielną grupą
utrudnień zawierającą wszystkie wymienione wyżej elementy, są
utrudnienia wynikające z potrzeby przemieszczania się, czyli podróży
i udziału osób niepełnosprawnych w turystyce.


* Jakie działania podejmuje KSON, aby wspierać osoby
niepełnosprawne?

2. Ogromną szansę dla całego środowiska osób zagrożonych
społecznym wykluczeniem jest rządowy pogram "Dostępność plus". KSON
jest organizacją aktywnie biorącą udział w konstrukcji i realizacji
tego programu. Jesteśmy także jedną z trzydziestu organizacji,
której nadano ministerialne uprawnienia do certyfikacji dostępności.
Od roku 2021 specjalizujemy się w zakresie audytów dostępności,
przeprowadzanych w obiektach użyteczności publicznej i wykonaliśmy
ponad sto takich audytów na terenie województwa Opolskiego,
Śląskiego i Dolnośląskiego. Specjalizujemy się także w audytowaniu
obiektów o charakterze turystycznym i sportowym. Istotą utrudniającą
funkcjonowanie osób niepełnosprawnych jest także pogłębiające się
wykluczenie, prowadzące do najtrudniejszej choroby XXI wieku, to jest
samotności.

KSON jest związkiem stowarzyszeń grupujących 16 organizacji
pozarządowych, w tym także o charakterze inwalidzkim. Dysponuje
siedzibą pozbawioną jakichkolwiek barier, w centrum miasta, realizuje
projekty zabezpieczające potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie
ich aktywizacji społecznej i zawodowej, organizując wycieczki, wczasy
krajowe i zagraniczne, udział w imprezach kulturalnych, spektaklach
teatralnych i wydarzeniach muzycznych. Oddzielną specjalizacją Sejmiku
od 15 lat jest aktywizacja zawodowa osób niepełnosprawnych poprzez
organizację staży zawodowych i miejsc pracy na otwartym rynku
zatrudnienia. Rocznie Sejmik realizuje od 8 do 12 projektów o wartości
ok. 8 - 10 mln złotych.

W celu wyrównania luki, jaką stanowi brak komunikacji, Sejmik prowadzi
również działalność medialną. Gazeta "Niepełnosprawni - tu i
teraz" jest wydawana od 17 lat w 8 tys. egzemplarzy na terenie całego
kraju jako 42-stronnicowe, kolorowe wydawnictwo, które jest miejscem
wymiany uwag, listów i publikacji, redagowanych również przez
niepełnosprawnych dziennikarzy. www.radiokson.pl to internetowa stacja
radiowa, która od 5 lat nadaje audycje w trybie 24h, a zatrudnieni w
niej niepełnosprawni dziennikarze i technicy czynią audycje radiowe
wiarygodnymi, czyli czerpanymi z życia. Radio KSON to nie radio dla
niepełnosprawnych, ale o ich życiu w społeczeństwie. Przygotowane
mamy również studio Karkonoskiej Telewizji Internetowej, które ma
szansę wystartować wkrótce z nową, ciekawą ramówką telewizji
internetowej.


* Jednym z tych działań było wzięcie udziału w VII edycji
Konkursu Architektoniczno-Urbanistycznego „Lider Dostępności",
którego celem jest promowanie projektowania uniwersalnego oraz
najlepszych rozwiązań urbanistycznych i architektonicznych w
zakresie dostosowania budynków i przestrzeni do potrzeb osób z
niepełnosprawnością. To przykład likwidowania barier w
infrastrukturze? Jak to konkretne rozwiązanie za jakie został
wyróżniony KSON przełożyło się na życie osób z
niepełnosprawnością?

3. W 2010 roku, z inicjatywy niepełnosprawnych turystów, zakochanych w
Karkonoszach, padła propozycja udostępnienia wierzchowiny Karkonoszy
poprzez wybudowanie specjalnej trasy, dedykowanej osobom
niepełnosprawnym, z Kopy do Równi pod Śnieżką, to jest
najczęściej frekwentowaną trasą turystyczną w Karkonoszach. Do
realizacji tego zadania z powodzeniem włączył się Urząd
Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, PFRON, Bank Ochrony
Środowiska i Karkonoski Park Narodowy. Właściwie w ciągu dwóch
sezonów budowlanych, w roku 2012, oddano do użytku wspaniałą trasę
wysokogórską do Równi pod Śnieżką, na wysokości 1400 m n. p. m. o
długości ok. 2000m, z której korzystają już nie tylko osoby
niepełnosprawne. Przy dzisiejszych ruchu turystycznym, kiedy to w
weekendy na szczyt Śnieżki wędruje nawet ponad 10 tys. turystów
dziennie, ta ucywilizowana droga stała się objawieniem
bezpieczeństwa. Gdyby jej nie było, GOPR nie zdążyłby zwozić
rannych turystów. To dowód, że inicjatywy służące w zamyśle
osobom niepełnosprawnym służą ogółowi, co jest potwierdzeniem
słusznej idei planowania uniwersalnego zagospodarowania przestrzeni.
Dzisiaj można przyjąć, że, dzięki tej trasie, na drodze do
Śnieżki pojawia się rocznie ok. 30 tys. niepełnosprawnych turystów,
otwierając w ten sposób góry dla wszystkich. "Nasza trasa Karkonoska"
była też inspiracją dla naszych czeskich sąsiadów, którzy coraz
częściej inwestują w dostępność rozwiązań turystycznych dla
osób niepełnosprawnych. W ten sposób Karkonosze w całości stają
się górami dostępnymi. Na kanwie otrzymanego wyróżnienia lidera
dostępności, być może uda się zrealizować pomysł na
zorganizowanie w Karkonoszach, w schronisku "Nad małą Łomniczką", na
wysokości 1020 m n. p. m., u stóp Śnieżki pierwszego w Europie
schroniska górskiego, zaplanowanego w myśl planowania uniwersalnego.
Taki pomysł Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych wsparły
już PTTK, KPN, Stowarzyszenie Przyjaciół i Integracji oraz
Towarzystwa Urbanistów Polskich. Z radością też odbieramy fakt, że
PFRON coraz częściej angażuje się w rozwiązywanie problemów
infrastruktury technicznej w turystyce, bowiem wyprawa turystyczna
niepełnosprawnych i seniorów jest dla wielu elementem rehabilitacji
wytchnieniowej.


* Jakie znaczenie dla Pana i KSON ma nagroda za pierwszą i na razie
jedyną w Polsce wysokogórską trasę turystyczną z Kopy do Równi
pod Śnieżką, w Karkonoszach, którą otrzymał Pan w ostatnich
dniach od Prezydenta RP, Andrzeja Dudy?

4. Ogromną!!! To power, czyli doładowanie naszych pomysłów, chęci i
możliwości. To dowód, że nie musimy się zamykać tylko w ustalonym
standardzie pojmowania niepełnosprawności. To dla obszarów gór
średniowysokich w kraju ogromna szansa przystosowania urządzeń
służących turystyce (tras, schronisk, wyciągów i kolei linowych,
wież widokowych itp.) osobom z niepełnosprawnościami, których w
Polsce jest ok. 4,5 mln, nie licząc seniorów, którzy posiadają
status biologicznej niepełnosprawności, co oznacza, że liczba
niepełnosprawnych w Polsce może stanowić nawet ok. 10 mln osób. To
również szansa dla turystyki polskiej, coraz bardziej otwierającej
się na Europę, w tym dla 87 mln! Europejczyków z
niepełnosprawnościami. Pozostaje jednak szereg nierozwiązanych
problemów tej dziedzinie życia, z którymi nie możemy sobie
poradzić, a m. in. to sprawa autokarów turystycznych, do których, w
miejsce wind, trzeba wnosić niepełnosprawnych ręcznie.


* Gdzie osoby niepełnosprawne powinny szukać wsparcia? Jak można
trafić do KSON?

5. Myślę, że w każdym województwie, czy większym mieście, są
organizacje pozarządowe, które uzupełniają działalność MOPS-ów i
PCPR-ów. W wielu regionach kraju działalność NGO-sów uzupełnia te
urzędowe instytucje o te elementy, na które składa się większe
poczucie empatii i znajomości potrzeb swoich podopiecznych. Z usług
KSON rocznie korzysta ponad 4,5 tys. mieszkańców miasta Jeleniej
Góry, w ramach realizowanego projektu PFRON pt. "Centrum wsparcia i
informacji osób niepełnosprawnych". Funkcjonują tutaj doradcy,
świadczący bezpłatne usługi w zakresie prawa, psychologii,
dietetyki, bezpieczeństwa budżetu domowego, potrzeb socjalnych, i
rzecznictwa osób niepełnosprawnych i pacjentów. Od trzech lat
realizujemy cykliczne spotkania z udziałem naszych podopiecznych i
zainteresowanych w wersji hybrydowej na Zoom i bezpośrednio w naszej
świetlicy Sejmiku. W spotkaniach tych, w których występują
gospodarze miasta, powiatu, województwa, specjaliści z zakresu
medycyny, usług publicznych w mieście, bezpieczeństwa i informacji, z
jednej strony, a nawet ponad 50-ciu internautów z drugiej, w sposób
interaktywny padają pytania i odpowiedzi. KSON mieści się w Jeleniej
Górze, na ul. Osiedle Robotnicze 47a i funkcjonuje od poniedziałku do
piątku w godz. od 10.00 do 16.00. Można do nas dotrzeć również
telefonicznie pod nr 757 524 254 oraz mailowo Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.  Słuchajcie
też o nas na www.radiokson.pl [1] i czytajcie na www.kson.pl [2].
Jesteśmy również na Facebooku.

 

Była to ju_ż_ siódma edycja Konkursu
Architektoniczno-Urbanistycznego „Lider Dostępności" pod Honorowym
Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy,
organizowanego przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz
Towarzystwo Urbanistów Polskich. _



Links:
------
[1] http://www.radiokson.pl
[2] http://www.kson.pl