Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

Zaręba jest długą wsią łańcuchową położoną w dolinie Siekierki (lewobrzeżny dopływ Kwisy) u podnóża Wzgórz Zalipiańskich. W roku 1419 znana była pod nazwą Lichtenaw. W późniejszych wiekach powstała forma Lichtenau, które przetrwała do 1945 r. Zaręba była jedną z pierwszych wsi nabytych przez miasto Lubań, a sprzedana została rodzinie von Salza w roku 1419. Zaręba obok Pisarzowic i Kościelnik, jest również jednym z najstarszych we wschodnich łużycach majątków tego rodu. Pierwszym udokumentowanym właścicielem miejscowości jest Henryk von Salza, któremu w 1422 r. wójt krajowy zatwierdził posiadane lenno. Salzowie siedzieli na Zarębie bardzo długo. Wprawdzie jej górną część w 1582 r. sprzedali von Eberhardtom, ale Zaręba Dolna była nieprzerwanie w ich posiadaniu jeszcze w roku 1783.

W XVI i XVII w. do Salzów z linii zarębskiej należała czasowo także Wyręba, fragment Pisarzowic, dobra ziemskie w księstwie brzeskim. Herman von Salza w 1561 r. stał się również współwłaścicielem Bolkowa.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

Czy zamek w Lipie wybudowali na skalistym wzgórzu w XIII wieku templariusze? Nikt tego dzisiaj nie wie... Średniowieczna warownia w Lipie w swojej pierwotnej, skromnej postaci zbudowana została przypuszczalnie na przełomie XIII i XIV wieku. Dziś nie znamy fundatora zamku - powszechnie przyjmuje się, że powstał on z inicjatywy przedstawiciela któregoś ze śląskich rodów rycerskich, niektórzy jednak chcą, aby jego genealogię wiązać z działalnością zakonu templariuszy - temat ten prawdopodobnie na zawsze pozostanie otwarty.

Zamek wzniesiono na skraju ówczesnej wsi, przy stromej skarpie ponad terasą rzeczną, co zapewniało dogodne warunki obronne, a jednocześnie spełniało wymogi prestiżu wobec lokalnej społeczności. W pierwotnej formie składał się z trzykondygnacyjnej wieży mieszkalnej na planie zbliżonym do kwadratu z murami o grubości około półtora metra i zamykającego ją owalnego murowanego obwodu obronnego.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

Zakończenie wojny u schyłku roku 1478 umożliwiło Maciejowi Korwinowi likwidację zamków śląskich raubritterów, którzy nierzadko byli przeciwnikami politycznymi węgierskiego władcy. Pod koniec kwietnia 1479 roku zorganizowano ekspedycję na Podskale. Przewodził jej starosta świdnicko - jaworski i namiestnik Górnych Łużyc, Jerzy von Stein, a w wyprawie wzięły udział wojska węgierskie Jana Zeleny, oddziały Związku Sześciu Miast łużyckich oraz oczywiście mieszczanie ze Lwówka Śląskiego.

W dniu 1 maja 1479 roku o godzinie 9 rano przy dźwiękach kościelnego dzwonu zwołującego na nabożeństwo dokonano generalnego i ostatecznego szturmu, który zakończony został pełnym sukcesem. Dowodzący obroną zamku Niklas von Tschirnhaus, został ujęty i powieszony, a jego ciała nie pozwolono nawet pochować. Po dwóch tygodniach zwłoki odcięto od sznura i porzucono na pastwę dzikich zwierząt.

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

Obecnie nazwa Złotniki Lubańskie kojarzy się większości mieszkańców regionu z popularną miejscowością letniskową, a także licznymi ośrodkami wypoczynkowymi położonymi na brzegach malowniczego jeziora złotnickiego. Wydawać się zatem może, iż historia miejscowości zaczęła się pisać dopiero po utworzeniu zapory na Kwisie w latach 1919 – 1924. Tak jednak nie jest, a dzieje Złotników sięgają przynajmniej połowy XVII wieku. Zdaniem wielu badaczy początki osadnictwa i powstanie w tym miejscu wsi związane są z okresem znacznie wcześniejszym.

Do powstania miejscowości przyczynił się ponoć sen właściciela zamku Czocha, Krzysztofa von Nostitza, któremu przyśniło się drzewo osypane szczerozłotym listowiem. Sen okazał się przynajmniej w części proroczy i około roku 1650 von Nostitz rozpoczął eksploatację złota w pobliżu dzisiejszej wsi... Złotonośne złoże okazało się jednak mizerne i już po kilku latach trzeba było zaniechać wydobycia.